Tijdbalk
Anne Frank
Tweede Wereldoorlog in Nederland
Tweede Wereldoorlog internationaal
1889
20-4-1889
Adolf Hitler wordt geboren in Braunau (Oostenrijk)
1918
11-11-1918
De Eerste Wereldoorlog eindigt. Duitsland heeft verloren.
1919
26-6-1919
Het vredesverdrag van Versailles. Duitsland heeft de Eerste Wereldoorlog verloren en moet aan de overwinnaars veel geld betalen.
1925
12-5-1925
Otto Frank en Edith Holländer trouwen in Aken, Duitsland.
1925
18-7-1925
Hitlers boek ‘Mein Kampf’ wordt gepubliceerd.
1926
16-2-1926
Margot Frank wordt geboren in Frankfurt am Main, Duitsland.
1929
12-6-1929
Anne Frank wordt geboren in Frankfurt am Main, Duitsland.
1929
25-10-1929
De economische crisis begint. Geld is niets meer waard, miljoenen mensen worden werkloos.
1932
31-7-1932
Bij de verkiezingen in Duitsland krijgt de NSDAP, de partij van Adolf Hitler, de meeste stemmen. Aanhangers van zijn partij worden nazi's genoemd.
1933
1-6-1933
Zomer 1933
Annes ouders besluiten om uit Duitsland weg te gaan. Edith, Margot en Anne Frank gaan logeren bij oma Holländer in Aken. Otto Frank reist naar Nederland.
1933
15-9-1933
Otto Frank richt in Amsterdam het bedrijf Opekta op.
1933
5-12-1933
Edith en Margot Frank verhuizen naar Amsterdam.
1933
30-1-1933
Adolf Hitler wordt rijkskanselier, leider van de Duitse regering.
1933
20-3-1933
De nazi’s laten de eerste concentratiekampen bouwen in Dachau en Oraniënburg. De eerste gevangenen zijn politieke tegenstanders.
1933
1-4-1933
Hitlers regering organiseert een boycot van joodse winkels, artsen en advocaten. Volgens de nazi's moeten echte Duitsers niets van joden kopen.
1933
10-5-1933
In een aantal Duitse steden verbranden de nazi's op straat boeken. Ze vinden dat er dingen instaan die niet kloppen.
1933
14-7-1933
De regering van Hitler verbiedt alle andere politieke partijen. Hitler en zijn partij bepalen nu alles. Duitsland is een dictatuur geworden.
1934
1-1-1934
Anne Frank gaat naar de Montessorischool.
1934
16-2-1934
Anne Frank wordt door haar ooms naar Amsterdam gebracht.
1934
2-8-1934
Na de dood van President Von Hindenburg trekt Hitler ook dit ambt naar zich toe. Hij noemt zichzelf 'Führer en Rijkskanselier'.
1935
15-9-1935
Hitlers regering neemt rassenwetten aan. Joodse inwoners van Duitsland krijgen minder rechten. Joden en niet-joden mogen niet meer met elkaar trouwen.
1937
1-6-1937
Zomer 1937
De familie Van Pels vlucht naar Amsterdam.
1938
8-12-1938
Fritz Pfeffer vlucht uit Duitsland naar Amsterdam.
1938
9-11-1938
De nazi's vernielen in heel Duitsland synagogen, joodse winkels en huizen van joden. Meer dan 30.000 joodse mannen worden opgepakt, 200 joden worden vermoord. Deze nacht wordt later 'Kristallnacht' genoemd.
1939
1-3-1939
Oma Holländer vlucht uit Duitsland en gaat bij de familie Frank wonen.
1939
12-6-1939
Annes tiende verjaardag. Ze mag al haar vriendinnen uitnodigen. Het zal haar laatste verjaardag voor de oorlog zijn.
1939
1-9-1939
Duitsland valt Polen binnen. Engeland en Frankrijk verklaren Hitler de oorlog. Dit is het begin van de oorlog in Europa.
1940
1-12-1940
Otto Franks bedrijf verhuist naar de Prinsengracht 263 in Amsterdam.
1940
10-5-1940
Invasie van het Duitse leger in Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk.
1940
1-10-1940
Iedere Nederlander van 15 jaar en ouder moet voortaan een identiteitsbewijs bij zich hebben.
1940
5-10-1940
Nederlandse ambtenaren moeten een 'ariërverklaring' tekenen.
1940
17-10-1940
Joden in Nederland moeten voortaan een speciaal identiteitsbewijs bij zich hebben.
1940
22-10-1940
Joodse eigenaren moeten hun bedrijf laten registreren.
1940
21-11-1940
De bezetter ontslaat alle joodse ambtenaren in Nederland.
1940
9-4-1940
Het Duitse leger valt Denemarken en Noorwegen aan.
1940
22-6-1940
Frankrijk capituleert voor de Duitse strijdkrachten.
1940
10-7-1940
De ‘Battle of Britain’ begint. Dit is het gevecht tussen de Duitse en Engelse luchtmacht om controle over het Engelse luchtruim. De Engelsen winnen in maart 1941.
1940
7-9-1940
Duitse vliegtuigen bombarderen Londen. Honderden burgers worden gedood.
1940
27-9-1940
Duitsland, Japan en Italië sluiten het ‘Dreimächtepakt’. Ze beloven elkaar te steunen bij een aanval van Amerika.
1941
16-7-1941
Miep en Jan Gies trouwen.
1941
1-9-1941
Anne en Margot mogen niet meer met niet-joodse kinderen op een school zitten. Zij moeten naar het Joods Lyceum in Amsterdam.
1941
25-2-1941
De Februaristaking. Veel mensen in Amsterdam en omgeving staken uit protest tegen de jodenvervolging. De bezetter maakt met harde hand een einde aan deze staking. De Februaristaking wordt jaarlijks herdacht.
1941
28-2-1941
Alle werkloze Nederlandse mannen moeten zich beschikbaar houden voor dwangarbeid.
1941
14-3-1941
Joodse eigenaren van Nederlandse bedrijven moeten de leiding van hun bedrijf overgeven aan de nazi's.
1941
1-4-1941
De bezetter verplicht eigenaren van cafés en restaurants in Nederland om bordjes op te hangen met de tekst: ''Voor joden verboden''.
1941
31-5-1941
Alle parken en stranden in Nederland worden verboden gebied voor joden.
1941
3-10-1941
De Engelse Royal Air Force (RAF) bombardeert per ongeluk de haven van Rotterdam. Er vallen 106 slachtoffers.
1941
22-6-1941
Duitsland valt Rusland binnen.
1941
1-9-1941
In Duitsland moeten joden vanaf zes jaar een gele davidsster dragen.
1941
3-9-1941
De eerste slachtoffers in de gaskamer van Auschwitz zijn 600 Russische krijgsgevangenen en 250 andere gevangenen.
1941
11-9-1941
De Amerikaanse president Roosevelt geeft opdracht om alle Duitse en Italiaanse schepen en duikboten op de Atlantische Oceaan te torpederen.
1941
1-10-1941
Start van de deportatie van Duitse joden naar Poolse concentratiekampen.
1941
7-12-1941
Japan bombardeert de militaire vloot van de Verenigde Staten in Pearl Harbor. Een dag later verklaart Amerika de oorlog aan Japan en ook de Britten doen dit. Duitsland steunt Japan met een oorlogsverklaring aan de Verenigde Staten.
1942
29-1-1942
Oma Holländer overlijdt.
1942
12-6-1942
Anne Frank krijgt een dagboek voor haar dertiende verjaardag.
1942
5-7-1942
Margot Frank ontvangt een oproepkaart. Zij moet zich melden om in Duitsland voor de nazi's te gaan werken.
1942
6-7-1942
De familie Frank duikt onder in het achterhuis van de Prinsengracht 263 in Amsterdam.
1942
13-7-1942
De familie Van Pels duikt onder in het achterhuis.
1942
16-11-1942
Fritz Pfeffer (Albert Dussel) duikt onder in het achterhuis.
1942
23-1-1942
Op de identiteitsbewijzen van Nederlandse joden komt een stempel met een rode J.
1942
1-3-1942
Het Japanse leger valt Nederlands-Indië aan. Op 8 maart geeft Nederlands-Indië de strijd op.
1942
20-4-1942
De bezetter verklaart alle Nederlandse stranden tot militair gebied. Burgers mogen er niet meer komen.
1942
3-5-1942
Alle Nederlandse joden vanaf 6 jaar moeten een jodenster op hun kleding dragen.
1942
30-6-1942
Instelling van een avondklok voor Nederlandse joden. Van 8 uur 's avonds tot 6 uur 's morgens mogen ze niet naar buiten.
1942
15-7-1942
De eerste groep joden uit Nederland wordt naar de concentratiekampen gebracht.
1942
24-11-1942
De bezetter neemt kerkklokken in beslag. Ze worden omgesmolten tot granaathulzen.
1942
1-1-1942
De massamoord op joden door vergassing begint in Auschwitz.
1942
20-1-1942
In een villa in Berlijn komen hoge nazi’s in het geheim bijeen. Ze bespreken de uitvoering van een besluit dat Hitler al de zomer van 1941 had genomen: hij gaat alle 11 miljoen joden in Europa vermoorden.
1942
15-2-1942
De Britse troepen in Singapore geven zich na een gevecht van 7 dagen over aan de Japanners.
1942
7-6-1942
De Amerikanen verslaan de Japanse marine bij het eilandje Midway in de Stille Oceaan.
1942
11-6-1942
Eichmann bespreekt de plannen voor de deportatie van joden uit Frankrijk, België en Nederland met hoge nazi’s uit deze landen.
1942
5-10-1942
Himmler geeft het bevel om alle joden vanuit de Duitse concentratiekampen over te brengen naar de vernietigingskampen Auschwitz.
1942
4-11-1942
Het Duitse leger trekt zich terug uit Noord-Afrika, nadat het in Egypte door Montgomery is verslagen.
1943
13-3-1943
Alle Nederlanders moeten hun radio inleveren bij de bezetter.
1943
27-3-1943
Een Amsterdamse verzetsgroep pleegt een aanslag op het bevolkingsregister, om kaarten met persoonsgegevens te verbranden.
1943
2-2-1943
Het Duitse leger in Stalingrad geeft zich na een gevecht van 5 maanden over.
1943
1-3-1943
75.000 Amerikaanse joden houden in New York een massademonstratie. Ze willen dat hun regering de joden in Europa te hulp komt.
1943
19-4-1943
Bewoners van het joodse getto in Warschau komen in opstand.
1943
19-4-1943
Bewoners van het joodse getto in Warschau komen in opstand.
1943
23-8-1943
De geallieerden beginnen ’s nachts met bombardementen op Berlijn.
1943
8-9-1943
Italië geeft zich over.
1943
28-11-1943
Roosevelt, Stalin en Churchill, de leiders van de 3 grootste geallieerde landen, bespreken in Teheran hoe ze Duitsland en Japan kunnen verslaan. Ook maken ze plannen voor een vredesorganisatie na de oorlog.
1944
4-8-1944
De familie Frank en de andere onderduikers worden opgepakt.
1944
8-8-1944
De onderduikers uit het achterhuis worden naar kamp Westerbork gebracht.
1944
3-9-1944
De onderduikers uit het achterhuis worden op transport gesteld naar kamp Auschwitz in Polen.
1944
6-9-1944
Aankomst van de onderduikers uit het achterhuis in Auschwitz. Hermann van Pels wordt kort daarna vermoord in de gaskamer.
1944
1-10-1944
Anne en Margot Frank worden naar het kamp Bergen-Belsen gebracht.
1944
20-12-1944
Fritz Pfeffer sterft in Neuengamme.
1944
16-5-1944
Grote razzia op daklozen en rondtrekkende Roma en Sinti. Vooral in Noord-Brabant worden velen opgepakt.
1944
5-9-1944
Dolle Dinsdag. De geallieerden zijn in opmars. Overal wordt al gefeest, maar de mensen in Nederland juichen te vroeg. Een paar weken later is wel een groot gedeelte van het zuiden van Nederland bevrijd.
1944
20-9-1944
De geallieerden bevrijden Nijmegen.
1944
1-10-1944
Na een aanslag op Duitse soldaten wordt vrijwel de gehele mannelijke bevolking van Putten gearresteerd en afgevoerd.
1944
27-10-1944
De geallieerden rukken op vanuit het zuiden. Tilburg en Den Bosch worden bevrijd.
1944
25-3-1944
De geallieerden bombarderen Duitsland. Daarbij zetten ze 7000 vliegtuigen in
1944
6-6-1944
Geallieerde troepen landen in Normandië in Frankrijk. Ze willen de bezette landen van Europa bevrijden. Deze dag wordt ''D-day'' genoemd.
1944
15-6-1944
De geallieerden beginnen met bombardementen op Japan.
1944
20-7-1944
Een aanslag op Hitler onder leiding van officier Von Stauffenberg mislukt.
1944
30-10-1944
De nazi’s gebruiken de gaskamers van Auschwitz-Birkenau voor de laatste keer. Daarna worden ze verwoest, want het Russische leger komt steeds dichterbij.
1945
6-1-1945
Edith Frank overlijdt in Auschwitz.
1945
18-1-1945
De nazi's starten de ontruiming van kamp Auschwitz-Birkenau. Peter van Pels moet op transport, Otto Frank blijft achter.
1945
27-1-1945
Het Russische leger bevrijdt Auschwitz, waar Otto Frank gevangen zit. De bevrijding van het kamp wordt jaarlijks herdacht.
1945
15-2-1945
Februari 1945
Anne en Margot Frank sterven in concentratiekamp Bergen Belsen.
1945
9-4-1945
Auguste van Pels sterft ergens in Duitsland of Tsjechoslowakije, tussen 9 april en 8 mei 1945.
1945
10-5-1945
Peter van Pels sterft in concentratiekamp Mauthausen.
1945
3-6-1945
Otto Frank is weer terug in Amsterdam. Hij is de enige van de 8 onderduikers uit het achterhuis die de jodenvervolging heeft overleefd.
1945
18-7-1945
Otto Frank hoort dat Anne en Margot in concentratiekamp Bergen-Belsen gestorven zijn.
1945
26-1-1945
Twee Zweedse schepen met voedsel en medicijnen komen aan in Delfzijl. De bezetter verbiedt de verspreiding van deze hulpgoederen
1945
27-2-1945
De bezetter geeft toestemming voor de distributie van de hulpgoederen van de Zweedse regering, die voedsel en medicijnen stuurde.
1945
1-3-1945
Geallieerde troepen steken de Maas over. Venlo en Roermond worden bevrijd.
1945
12-3-1945
De bezetter schiet 36 mannen dood op het Weteringsplantsoen in Amsterdam. Het is een represaille voor een actie van het verzet.
1945
7-4-1945
Executie van de verzetsheldin Hannie Schaft. De nazi's schieten haar dood in de Kennemerduinen.
1945
5-5-1945
Het Duitse leger geeft zich over. Nederland is bevrijd. Bevrijdingsdag wordt elk jaar gevierd.
1945
15-8-1945
De Japanse bezetting van Nederlands-Indië is voorbij.
1945
4-2-1945
De geallieerde leiders bespreken in Yalta hoe Duitsland na de oorlog moet worden aangepakt.
1945
23-2-1945
Turkije verklaart de oorlog aan Duitsland en Japan.
1945
15-4-1945
Britse soldaten bevrijden het concentratiekamp Bergen Belsen. Anne en Margot Frank zijn daar in maart 1945 gestorven.
1945
27-4-1945
Het Russische en Amerikaanse leger schudden elkaar de hand bij de rivier de Elbe in Duitsland.
1945
28-4-1945
Verzetsstrijders doden Benito Mussolini, de Italiaanse dictator die Hitler steunde.
1945
30-4-1945
Adolf Hitler pleegt zelfmoord in Berlijn (Duitsland).
1945
8-5-1945
Europa is bevrijd van nazi-Duitsland. Deze dag wordt VE-Day (Victory in Europe-Day) genoemd, de dag van de overwinning in Europa.
1945
6-8-1945
De Amerikaanse luchtmacht gooit een atoombom op de Japanse stad Hiroshima.
1945
9-8-1945
De Amerikaanse luchtmacht gooit een tweede atoombom, nu op de Japanse stad Nagasaki.
1945
14-8-1945
Japan geeft zich over en begint zich terug te trekken uit de bezette Aziatische landen. Nederlands-Indië is een dag later vrij.
1945
24-10-1945
De Verenigde Naties worden opgericht.
1945
20-11-1945
In Neurenberg (Duitsland) moeten hoge nazi's voor de rechter verschijnen. Sommigen krijgen de doodstraf, anderen lange gevangenisstraffen.
1946
4-5-1946
Het begin van een traditie: 2 minuten stilte in heel Nederland ter herinnering aan de slachtoffers van de oorlog. Dit heet de dodenherdenking.
1947
26-6-1947
De eerste druk van Annes dagboek ligt in de winkel.
1948
10-12-1948
De 51 landen van de Verenigde Naties ondertekenen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
1960
3-5-1960
Opening van het achterhuis als museum. Het museum krijgt de naam ''Anne Frank Huis''.
1980
19-8-1980
Otto Frank overlijdt in Basel.
1995
8-3-1995
De Nederlandse regering ondertekent de Verklaring voor de Rechten van het Kind.
Werkstukwijzer
Terugblik
Vandaag: 22 februari 2017
Toen: 23 februari 1945

Turkije verklaart de oorlog aan Duitsland en Japan.

Bekijk de tijdbalk